"Özgürlüğün geldiği gün
O gün ölmek yasak."

9 Ocak 1990 günü, özgürlüğün geldiği günü kendi gözleriyle göremeden aramızdan ayrıldı, edebiyatımızın unutulmaz şairi Cemal Süreya.

 

Herkes ona "aşk şairi" dese de, binlerce aşk şairinden belki de "tek"ti o.
Coğrafya ile tarihin, Doğu ile Batı'nın, gerçek ile düşün, efsane ile geleceğin bileşimiydi şiirleri.
8 Ocak 2012 tarihli Aydınlık gazetesinde, şair Hüseyin Haydar yazdığı yazıda, Cemal Süreya'dan "Şapkası sözcükle dolu şair!" diye bahsediyordu. Gerçekten öyleydi büyük şair. O şapkasından sözcükleri seçer, seçtiği o sözcükleri şiirlerinde örgütlerdi. Şiirleriyle de toplumu örgütlerdi. Evet, yalnızca bir şair değil, aynı zamanda iyi bir örgütçüydü de.
Gezgindir... Şiirleriyle Doğu'dan Batı'ya, Kuzey'den Güney'e gezdirir insanı. "Göçebe"dir... Bir bakmışsın Akdeniz'de, bir bakmışsın Karadeniz'de, bir bakmışsın Fırat'a uzanıyor. Uzakta beyaz, uykusuz Kars'ı görür, Süveyş Kanalı'nda sevişir... Sevişmek yürürlülüğe girdiğinde "Afrika hariç değil"dir...
Piyasaya teslim olmamıştır. Bu yüzdendir belki de piyasaya düşmeyen şiiri; kiralanamayan, değişilemeyen, pazarın tartamadığı...
Karşılıksızdır, emeği... Aşkı dahi... Ve büyütür bölüşmeyi...
Kâr getiren Boğaz Köprüsü senetlerine karşı, "Düş getiren Kız kulesi pay senetleri." vardır yalnızca onda. Gülün gülle tartıldığı bir dünyanın özlemi vardır.
Büyük ve sonsuz eşitliğin, özgürlüğün, barışın, sevginin peşinden koşturmuştur yıllarca:
"...
Ne zaman hürlüğün barışın sevginin aşkına
Bir cigara atmışsak denize
Sabaha kadar yandı durdu."

Kendi deyimiyle; "Hayat kısa / kuşlar uçuyor."dur. 
Yine kendi deyimiyle; "Her ölüm erken ölümdür."

 

Cemal Süreya'nın ölümü de bir erken ölümdü. Onun ölümü, belki de toplumcu şiirin ölümüydü. Karşılıksız paylaşmanın, bölüşmenin esas olduğu bir toplumun ölümüydü. Ölüm diyalektiği olan doğumla vardır. Cemal Süreya öldü, toplumcu şiir öldü. Yerine bireyci, "ben" merkezli, idealist şiir doğdu.
Bugün Cemal Süreya gibi toplumcu, kaderi halkın kaderiyle çizilen şairlerin yokluğunu derinden hissediyor ve büyük şairi ölümünün yirmi ikinci yılında saygıyla ve özlemle anıyoruz.

Kaynakça:
- Cemal Süreya, Sevda Sözleri, YKY, İstanbul, Şubat 2010
- Hüseyin Haydar, "Cemal Süreya: Şapkası Sözcükle Dolu Şair", Aydınlık, 8 Ocak 2012
- Doğu Perinçek, Parti ve Sanat, Kaynak Yayınları, 1992

Nadir Temeloğlu/TGB Ankara İl Yöneticisi

tgb.gen.tr